Drukuj

KLUS-STAŃSKA, Dorota
Rozwijanie myślenia matematycznego młodszych uczniów / Dorota Klus-Stańska, Alina Kalinowska ; przy współpracy Adama Stańskiego. - Warszawa : „Żak”, cop. 2004
Sygn. 40656




Oryginalny, opatrzony komentarzami zbiór niestandardowych zadań z matematyki dla uczniów najmłodszych, świetny poradnik dla nauczycieli klas początkowych. Jak piszą we wstępie Autorki, celem ich jest zaciekawienie dzieci matematyką, prowokowanie twórczych, zaniedbywanych przez szkołę strategii myślenia, danie dzieciom okazji przeżycia prawdziwej przygody intelektualnej. Niestety, z obserwacji Autorek wynika, że większość uczniów zostaje pozbawiona szansy osiągnięcia w tej sferze satysfakcji, niezależnie od posiadanego potencjału. Przyczyny tego zjawiska Autorki upatrują w dość powszechnym modelu nauczania matematyki, nakierowanym na schematyzm, bezrefleksyjność oraz nudne, mechaniczne ćwiczenie technik obliczeniowych. Tymczasem prawdziwa wiedza matematyczna ucznia to nie zbiór wyuczonych reguł i ciągów czynności, lecz matematyczne myślenie, rozumienie, zdolność do przekształceń i twórczych zastosowań. W interesującym rozdziale o myśleniu i matematycznej bezmyślności czytamy, że „uczeń musi rozpoczynać od twórczych strategii osobistych zanim pozna formalne procedury działania. Twórczość matematyczna nie jest dodatkiem, ale warunkiem osiągania odpowiednich efektów.” Ogromną wartość mają więc wszelkie, nawet nieporadne i naiwne, samodzielne poszukiwania strategii rozwiązań, czego rzadko bywają świadomi nie tylko nauczyciele, ale nawet doradcy metodyczni i autorzy podręczników.

Lektura sprzyja zarówno podniesieniu kompetencji dydaktycznych nauczycieli klas początkowych, jak i rozwojowi ich kompetencji w zakresie umiejętności rozwiązywania problemów matematycznych. Poszczególne rozdziały ujęto w przejrzysty, jak na matematyków przystało, schemat: komentarz do zadań – zadania – rozwiązania. Komentarze pomagają nauczycielowi dostrzec walory edukacyjne poszczególnych zadań, przeanalizować tkwiące w nich trudności poznawcze i ocenić, jakiego rodzaju umiejętności może uczeń rozwinąć podczas ich rozwiązywania. Przykładowe tytuły rozdziałów:
- Algorytmy inaczej;
- Bez schematu w geometrii;
- Zadania z pułapką;
- Zbadaj i odkryj;
- Zabawy z kartami.
Proponowane zadania reprezentują różne stopnie trudności. Nauczycielom, poszukującym zadań „odblokowujących matematycznie” uczniów, można polecić ćwiczenia z kartami do gier towarzyskich. Zwykle bardzo lubiane przez dzieci, rozwijają szereg matematycznych kompetencji, pomagają uruchomić logiczne myślenie.
Zawarte w książce zadania omawiane były na warsztatach dla pedagogów i na zajęciach w trakcie studiów podyplomowych, zostały również sprawdzone bezpośrednio w klasach I-III. Bywało, że z ich rozwiązaniem więcej trudności od uczniów miewali przyzwyczajeni do schematów nauczyciele. W świetle takich sytuacji dana nauczycielom, poprzez niniejszą publikację, możliwość odświeżenia i weryfikacji swojego „matematycznego spojrzenia” wydaje się szczególnie cenna.

Książka wysoko oceniona przez recenzentów, wypełniająca lukę na rynku wydawniczym.

Ciekawostka: współautorem książki jest uczeń! Symptomatyczne są słowa podziękowania, kierowane przez niego do rodziców: „To oni pozwolili mi uczyć się matematyki po swojemu i dzięki temu zobaczyłem jej niezwykłe piękno. Dzięki nim matematyka będzie moim wyborem na całe życie”. Pozwólmy więc dzieciom uczyć się „po swojemu”.

Bożena Zwierzyńska